İthalatçılar için Türkiye'ye para transferi: Türk tedarikçiye ödeme

İranlı bir ithalatçı Türk tedarikçisine para göndermek istediğinde mesele yalnızca "Türkiye'ye para transferi" değildir. Ödeme, tedarikçinin düzenlediği belgeyle eşleşmeli, şirketin kurumsal hesabına ulaşmalı ve ileride muhasebede, gerekirse gümrükte kanıtlanabilmelidir. Bireysel bir ödemede açıklama eksikse çoğu zaman tek mesajla çözülür; ticari ödemede aynı eksiklik malın teslimini geciktirebilir ya da iki tarafın hesaplarını karıştırabilir.

Bu yazıda proforma ile faturanın farkını, alıcının neden kurumsal hesap olması gerektiğini, avans ve bakiye ödemesinin nasıl ayrıldığını ve havale talebi vermeden önce nelerin hazır olması gerektiğini anlatıyoruz. Yol, kurumsal döviz işlemleri sayfasındaki ile aynıdır: talep, işlem öncesi kur ve ücret bildirimi, onayınız ve ardından banka dekontuyla yatırma.

Türk tedarikçiye ödeme neden farklıdır

Bir şirkete ödeme yaptığınızda karşınızda mali kayıt tutan ve her tahsilatı bir belgeye bağlamak zorunda olan bir tüzel kişi vardır. Türk tedarikçi, hesabına gelen tutarın proforma veya faturadaki rakam ve para birimiyle birebir aynı olmasını, açıklamada belge numarasının ya da alıcı adının görünmesini ve ödemenin muhasebesine işleyebileceği bir yoldan gelmesini bekler.

Aynı hassasiyet sizin tarafınızda da vardır. Faturayla eşleşmeyen bir ödeme ileride ithalat dosyasında ve tedarikçiyle yazışmada sorun çıkarır; yanlış hesaba giden para zor geri döner. Bu yüzden ticari ödemelerde belgeleri önceden hazırlamak, transferin kendisinden daha önemlidir. Para transferi yöntemlerine henüz aşina değilseniz İran'dan Türkiye'ye para transferi rehberi genel resmi verir; bu yazı yalnızca ticari kısma odaklanır.

Proforma ile fatura arasındaki fark

İki belgeyi de tedarikçi düzenler; ancak farklı zamanlarda ve farklı işlevlerle.

Proforma fatura

Proforma, kesin siparişten önce verilen resmi fiyat teklifidir. Genellikle malın tanımını, adedi, birim fiyatı, toplam tutarı, para birimini, ödeme koşullarını (örneğin bir kısmı avans, kalanı sevkiyattan önce), teklifin geçerlilik süresini ve tedarikçinin banka bilgilerini içerir. Avans ödemesi çoğunlukla proformaya dayanır.

Ticari fatura

Ticari fatura sipariş kesinleştikten sonra, genellikle malın hazırlanması ya da sevkiyatıyla birlikte düzenlenir ve işlemin nihai belgesidir. Nihai tutar, para birimi, fatura numarası, satıcı ile alıcının yasal unvanları ve hesap bilgileri bu belgede yer alır. Bakiye ödemesi ve gümrük belgeleri proformaya değil, bu faturaya atıf yapar.

Uyarı: hesap bilgisini belgenin kendisinden alın ve ikinci kanaldan doğrulayın

En yaygın ticari dolandırıcılıklardan biri, tedarikçiden geliyormuş gibi görünen bir e-posta ya da mesajın "hesabımız değişti, bu yeni IBAN'a yatırın" demesidir. Şirket adı, logo ve hatta sipariş numarası doğru olabilir. Her ödemeden önce hesap bilgisini yalnızca tedarikçinin resmi belgesinden alın; bir şey değiştiyse, örneğin daha önceden elinizde olan telefon numarasını arayarak ayrı bir kanaldan teyit edin. EL DÖVİZ, sizin bildirdiğiniz hesaba yatırır; o hesabın doğruluğu sizin sorumluluğunuzdadır.

Kurumsal hesap mı, kişisel hesap mı?

Ticari ödemenin alıcısı, satıcı şirketin yasal unvanına bankada kayıtlı hesap olmalıdır. Proforma veya faturadaki hesap sahibi adı ile bankadaki kayıtlı ad birebir aynı olmalıdır; tek kelimelik fark bile yatırmayı durdurabilir.

Tedarikçinin müdürünün, ortağının ya da çalışanının kişisel hesabına yatırmanın birkaç riski vardır: banka dekontu faturayla eşleşmez, anlaşmazlık halinde şirkete ödeme yapıldığını kanıtlamak güçleşir ve o kişi şirketten ayrılırsa paranın takibi karmaşıklaşır. Tedarikçi herhangi bir nedenle kişisel hesap öneriyorsa gerekçesini yazılı isteyin ve talebinizde bunu belirtin ki ayrıca değerlendirilsin.

İkinci konu hesabın para birimidir. Türk şirketlerinin genellikle lira hesabı, çoğunun da dolar veya euro hesabı vardır. Her hesabın ayrı IBAN'ı bulunur. Yatırma, belgede yazan para biriminin hesabına yapılmalıdır; dolar hesabının IBAN'ına lira yatırmak ya da tersi, ya geri döner ya da bankanın kendi kuruyla çevrilir ve tutarı faturadan uzaklaştırır.

Avans ve bakiye ödemesi

Türkiye'den alım sözleşmelerinin çoğu ödemeyi iki ya da daha fazla aşamaya böler: bir kısmı siparişte, kalanı sevkiyattan önce veya teslimden sonra. Bölümlemeyi proforma belirler; taleplerinizi de buna göre vermek en sağlıklısıdır.

Her aşama ayrı bir taleptir. Avans için bir kez talep verir, o günün kuru ve ücreti bildirilir, onaylar ve dekont alırsınız; bakiye için aynı döngü kendi günündeki kurla yeniden işler. İlk aşamanın kuru ikinci aşama için sabitlenmez. Baştan ödemenin kademeli olduğunu söyler ve yaklaşık tutarları yazarsanız sözleşmenin tamamı için daha uygun bir yol önerilebilir.

Her yatırmanın açıklamasına proforma ya da fatura numarasını ve ödeme aşamasını yazın ki tedarikçinin mali birimi her dekontu ilgili belgeye bağlayabilsin. Aşamaların banka dekontlarını bir arada saklayın; sonunda toplamları nihai faturayla eşleşmelidir.

Talep için neleri hazırlamalısınız

• Tedarikçinin proforma veya faturası; hesap bilgilerinin yer aldığı nüsha.
• Satıcı şirketin yasal unvanı, bankada kayıtlı olduğu şekliyle; adda Türkçe karakter varsa onlarla birlikte.
• Alıcı hesabın IBAN'ı, banka adı ve döviz hesapları için varsa SWIFT/BIC kodu.
• Bu aşamanın para birimi ve tutarı; sözleşmenin tamamı değil.
• Alıcıyla ilişkiniz ve ödemenin konusu: mal alımı, hizmet, avans ya da bakiye.
• Kendi şirketinizin belgeleri; tutara ve ödeme türüne göre şirket kayıt belgeleri istenebilir. Tam olarak neyin gerektiği talep incelendikten sonra bildirilir.

Bu kalemler baştan eksiksizse inceleme daha hızlı ve gidiş gelişsiz ilerler. Kur, ücret ve tedarikçinin hesabına ulaşacak tutar işlemden önce bildirilir; siz onaylamadan hiçbir yatırma yapılmaz.

Lira mı, başka para birimi mi?

Ödeme para birimini tedarikçi kendi fiyatlandırmasıyla belirler. Proforma lira üzerinden ise Türkiye'ye lira havalesi yoluyla kaynakta tümen veya USDT ödenir ve lira şirketin IBAN'ına yatırılır. Tedarikçi dolar ya da euro ile fiyat vermişse veya hesabı üçüncü bir ülkedeyse SWIFT ve SEPA havalesi değerlendirilir; her hedef ve para birimi için uygunluk talep incelendikten sonra bildirilir, hiçbir hedef önceden garanti edilmez.

Tedarikçi iki seçeneği de kabul ediyorsa karşılaştırma basittir: bu siparişin belirli tutarı için iki yolu da sorun ve yalnızca kuru değil, tedarikçinin hesabına ulaşacak net tutarı karşılaştırın.

Gümrük ve vergi

Gümrük vergileri, KDV, ithalat kaydı ve gümrükleme belgeleri malın türüne, menşe ülkeye ve yıla göre değişir ve bu yazının konusu dışındadır. Bunları ödemeden önce gümrük müşaviriniz ve muhasebecinizle görüşün ki tedarikçiden aldığınız belge ithalat dosyanızın ihtiyacıyla örtüşsün. EL DÖVİZ'in bu süreçteki rolü yalnızca ödemeyi banka dekontuyla tedarikçinin hesabına ulaştırmaktır.

Başlamak için bu aşamanın tutarını, para birimini ve alıcı hesabın türünü talep formuna yazın ve talep metninde alıcının bir şirket olduğunu belirtin. EL DÖVİZ inceleme sonrasında kuru ve ücreti işlemden önce bildirir.