بسیاری از ایرانیان مقیم ترکیه برای جابه‌جایی پول از تتر استفاده می‌کنند، و از سال ۲۰۲۴ به بعد ترکیه قدم‌به‌قدم برای این بازار قانون نوشته است: مجوز برای پلتفرمها، قانون سفر برای انتقال‌ها و از تابستان ۲۰۲۵ سقف‌هایی برای انتقال استیبلکوینها. این مقاله ارقام و تاریخ‌ها را تا زمان نگارش (اکتبر ۲۰۲۶) با ذکر منبع جمع میکند و توضیح می‌دهد این قواعد برای کسی که می‌خواهد تتر را در استانبول تبدیل کند چه معنایی دارد. این متن اطلاع‌رسانی عمومی است، نه مشاوره حقوقی؛ ارقام ممکن است تغییر کرده باشند و پیش از تصمیم مهم باید متن رسمی را دید.
چارچوب قانونی: قانون ۷۵۱۸ و مجوز سازمان بورس ترکیه
نقطه شروع، قانون شماره ۷۵۱۸ است که در ۲ ژوئیه ۲۰۲۴ در روزنامه رسمی ترکیه (شماره ۳۲۵۹۰) منتشر شد و با افزودن مقرراتی به قانون بازار سرمایه، «ارائه‌دهندگان خدمات دارایی رمزنگاریشده» را زیر نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار ترکیه (SPK) برد. از آن پس پلتفرمهای صرافی و نگهداری دارایی باید مجوز بگیرند و فعالیت بدون مجوز مشمول مجازات است. مقررات اجرایی این قانون در مارس ۲۰۲۵ منتشر شد و از همان زمان موج «به‌روزرسانی احراز هویت» در پلتفرمهای ترکیه آغاز شد؛ موضوعی که در مقاله بسته شدن حساب ایرانی‌ها در BTCTurk و Paribu جداگانه بررسی کرده‌ایم.
ماساک و بخشنامه شماره ۲۹: سقفها و دورههای انتظار
واحد مبارزه با پولشویی ترکیه (MASAK) پلتفرمهای رمزارز را «مشمول» قانون مبارزه با پولشویی می‌داند و بخشنامه عمومی شماره ۲۹ آن، منتشرشده در روزنامه رسمی شماره ۳۲۹۴۰ در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۵ و لازم‌الاجرا از همان روز، چند قاعده مشخص برای انتقال‌ها گذاشت. طبق خلاصه حقوقی منتشرشده در Legal 500:
- سقف روزانه انتقال استیبل‌کوین: معادل ۳٬۰۰۰ دلار آمریکا برای هر کاربر.
- سقف ماهانه انتقال استیبل‌کوین: معادل ۵۰٬۰۰۰ دلار آمریکا برای هر کاربر.
- دو برابر شدن سقف: در شرایطی که در متن مقررات مشخص شده، سقف می‌تواند دو برابر شود. منابع مختلف این شرایط را متفاوت توضیح می‌دهند (برخی به انتقال‌هایی با اطلاعات کامل طرفین و برخی به دسته‌ای از معاملات اشاره می‌کنند)؛ بنابراین این بخش را کیفی بخوانید و از پلتفرم خود بپرسید.
- دوره انتظار برداشت: اولین برداشت یک کاربر تازه‌ثبت‌نام‌شده دست‌کم ۷۲ ساعت و برداشت‌های بعدی دست‌کم ۴۸ ساعت پس از خرید، تبدیل یا واریز دارایی به تأخیر می‌افتد.
- توضیح تراکنش: طبق گزارش مشاوران و تحلیل‌گران، هر انتقال باید یک توضیح دست‌کم ۲۰ کاراکتری داشته باشد و انتقال بدون توضیح پردازش نمی‌شود. این مورد در خلاصه‌های حقوقی رسمی کمتر آمده است و آن را با تأیید پلتفرم خود در نظر بگیرید.
نکته مهم این است که همه این قواعد تکلیف پلتفرمهای دارای مجوز است: پلتفرم باید سقف را اعمال کند، برداشت را نگه دارد و تراکنش مشکوک را گزارش کند. کاربر این سقفها را در حساب خود در آن پلتفرم تجربه میکند.
قانون سفر (Travel Rule): اطلاعات فرستنده و گیرنده
جدا از سقفها، ترکیه «قانون سفر» گروه ویژه اقدام مالی (FATF) را هم برای رمزارز اجرا کرده است. اصلاحات مقررات ماساک در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۴ در روزنامه رسمی (شماره ۳۲۷۶۳) منتشر شد و طبق منابع صنعت، اجرای کامل آن از ۲۵ فوریه ۲۰۲۵ آغاز شد. معنای عملی آن این است که برای انتقال‌هایی از آستانه ۱۵٬۰۰۰ لیر به بالا، پلتفرم باید اطلاعات تأییدشده فرستنده را همراه انتقال بفرستد و اطلاعات گیرنده را هم دریافت کند. این قاعده روی صرافی‌ها، نگهدارنده‌ها و سایر ارائه‌دهندگان خدمات رمزارز اعمال میشود، نه مستقیماً روی کیف پول شخصی شما؛ اما هر جا پای یک پلتفرم مجوزدار در میان باشد، این اطلاعات خواسته میشود.
خلاصه ارقام تا زمان نگارش
| قاعده | رقم / تاریخ | منبع |
|---|---|---|
| سقف روزانه انتقال استیبل‌کوین | معادل ۳٬۰۰۰ دلار | بخشنامه ۲۹ ماساک (Legal 500) |
| سقف ماهانه انتقال استیبل‌کوین | معادل ۵۰٬۰۰۰ دلار | بخشنامه ۲۹ ماساک (Legal 500) |
| اولین برداشت کاربر جدید | دست‌کم ۷۲ ساعت تأخیر | بخشنامه ۲۹ ماساک (Legal 500) |
| برداشت‌های بعدی | دست‌کم ۴۸ ساعت تأخیر | بخشنامه ۲۹ ماساک (Legal 500) |
| آستانه قانون سفر | ۱۵٬۰۰۰ لیر | اصلاحات ماساک، اجرا از ۲۵ فوریه ۲۰۲۵ (Mondaq, Notabene) |
| توضیح تراکنش | دست‌کم ۲۰ کاراکتر (طبق گزارش‌ها) | تحلیل‌های صنعت |
این قواعد برای ایرانیان در ترکیه چه معنایی دارد؟
۱. برنامه‌ریزی مبلغ و زمان. اگر از یک پلتفرم مجوزدار استفاده می‌کنید، انتقال‌های بزرگ را باید در چند روز یا چند ماه زمانبندی کنید و دوره انتظار ۴۸ یا ۷۲ ساعته را در برنامه بگذارید. برداشتی که «فوری» لازم دارید، با این قواعد فوری نخواهد بود.
۲. اطلاعات کامل و سازگار. قانون سفر و الزامات احراز هویت یعنی نام، مدارک و اطلاعات گیرنده باید دقیق و با هم سازگار باشد. ناسازگاری کوچک می‌تواند به توقف انتقال یا محدود شدن حساب منجر شود.
۳. دسترسی به حساب، مسئله جداگانه‌ای است. بسیاری از اتباع خارجی بدون اقامت اصلاً نمی‌توانند احراز هویت پلتفرمهای ترکیه را کامل کنند؛ در این حالت بحث سقف اصلاً پیش نمی‌آید. مقاله جداگانه ما این موضوع را با استناد به صفحات راهنمای خود صرافی‌ها توضیح می‌دهد.
۴. تبدیل حضوری. برای کسی که تتر دارد و لیر یا نقد می‌خواهد، تبدیل حضوری در یک دفتر صرافی مسیر متفاوتی است: نرخ و کارمزد پیش از انجام اعلام میشود، شبکه و آدرس تأیید میشود و تحویل حضوری است. نرخ مرجع تتر را می‌توانید در صفحه قیمت تتر ببینید؛ نرخ قطعی هر درخواست با استعلام مشخص میشود. در این مسیر هم اطلاعات هویتی و منشأ وجه ممکن است خواسته شود و این بخشی از همان چارچوب قانونی است.
چند نکته پایبندی و ایمنی
- سعی نکنید سقف را با خرد کردن انتقال در چند حساب یا چند نفر دور بزنید؛ پلتفرمها موظف به پایش ریسک‌محور و گزارش تراکنش مشکوک‌اند و چنین الگوهایی دقیقاً همان چیزی است که دنبالش می‌گردند.
- حساب یا کیف پول دیگران را برای انتقال خودتان به کار نبرید؛ این کار هم برای شما و هم برای صاحب حساب ریسک حقوقی دارد.
- پیش از ارسال تتر به هر مقصدی، نرخ، کارمزد، شبکه و آدرس را کتبی تأیید بگیرید و هیچ‌وقت کلید خصوصی یا کد تأیید را در اختیار کسی نگذارید.
- ارقام این مقاله را تاریخ‌دار بخوانید. مقررات رمزارز ترکیه از ۲۰۲۴ تا کنون چند بار تغییر کرده و احتمال تغییر دوباره وجود دارد.
برای تصویر کامل‌تر از قوانین، شبکه‌ها و نقد کردن تتر در ترکیه، راهنمای کامل تتر در ترکیه را بخوانید.
پرسش‌های متداول
آیا سقف انتقال برای همه رمزارزها است یا فقط تتر؟
طبق منابع حقوقی که در پایان مقاله آمده، سقفهای روزانه و ماهانه بخشنامه ۲۹ ماساک به انتقال استیبلکوینها مربوط است، یعنی تتر و داراییهای مشابه؛ دورههای انتظار برداشت اما به انتقال داراییهای رمزنگاریشده بهطور کلی اشاره دارد.
این سقفها روی کیف پول شخصی من هم اعمال میشود؟
این قواعد تکلیف پلتفرمهای دارای مجوز در ترکیه است و روی حساب کاربران آن پلتفرمها اعمال میشود. انتقال بین دو کیف پول شخصی مشمول سقف پلتفرم نیست، اما تبدیل آن به پول رایج در ترکیه در نهایت از مسیر یک نهاد مشمول قوانین میگذرد.
اگر به انتقال بیش از سقف نیاز داشته باشم چه کنم؟
راههای قانونی عبارتاند از زمانبندی انتقال در چند روز، استفاده از پلتفرمی که با اطلاعات کامل طرفین سقف بالاتری اعمال میکند، یا تبدیل حضوری با استعلام قبلی. پیش از هر اقدام، شرایط روز را از خود پلتفرم بپرسید.
ایرانی‌ها می‌توانند در صرافی‌های ترکیه حساب باز کنند؟
به وضعیت اقامت و مدارک بستگی دارد و بسیاری از اتباع خارجی بدون اقامت نمی‌توانند احراز هویت را کامل کنند. این موضوع را در مقاله جداگانه درباره BTCTurk و Paribu توضیح داده‌ایم.
آیا این قوانین ممکن است تغییر کند؟
بله. ارقام این مقاله تا تاریخ نگارش از منابع ذکرشده گرفته شده و مقررات رمزارز در ترکیه طی دو سال گذشته چند بار تغییر کرده است. پیش از تصمیم‌های مهم، متن رسمی روزنامه رسمی یا اطلاعیه پلتفرم خود را ببینید.
منابع
- Legal 500 / ADMD Law Firm — The legal regime of crypto assets in Turkey and the role of regulatory institutions (۲۱ ژوئیه ۲۰۲۵) (۴ آبان ۱۴۰۵)
- Mondaq — MASAK's changes affecting the crypto ecosystem (اصلاحات ۲۵ دسامبر ۲۰۲۴) (۴ آبان ۱۴۰۵)
- Notabene — Turkey Travel Rule overview (اجرا از ۲۵ فوریه ۲۰۲۵) (۴ آبان ۱۴۰۵)
- Evren Özmen — New crypto rules in Turkey: 48-hour transfer hold and daily limits (۴ آبان ۱۴۰۵)
برای قدم بعدی، آماده‌اید؟
ارز و مبلغ را مشخص کنید؛ از آگاهی درباره شرایط شروع کنید.